Meer verhuiswagens eindigen in andere stad, psychologen waarschuwen voor ontworteling

Nederlanders verhuizen gemiddeld over steeds grotere afstanden. Uit recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de verhuisafstand toeneemt.

Ook data van Avis laten zien dat verhuiswagens in 2025 per order meer kilometers aflegden en vaker in een andere stad werden ingeleverd dan waar ze waren opgehaald. Deze trend heeft echter een duidelijke keerzijde: volgens psychologen duurt het langer voordat een nieuwe woonomgeving echt als een thuis voelt wanneer de afstand tot vertrouwde plekken groter wordt.

Wanneer mensen verder van hun sociale netwerk en vertrouwde omgeving terechtkomen, wordt het moeilijker om zich snel thuis te voelen. “Gemiddeld duurt het enkele weken tot maanden voordat mensen zich thuis voelen na een verhuizing. Naarmate de verandering groter is, duurt dat proces ook langer,” zegt Evelyne Cupido, woonpsycholoog bij Cuup. “De mate waarin een woning aansluit op hoe iemand wil leven, bepaalt daarnaast in grote mate hoe snel iemand zich ergens thuis voelt,” aldus Cupido.

“Wat ‘thuis voelen’ betekent, verschilt bovendien per persoon,” zegt Stella van Schaik, psycholoog bij Psycholoog op Afstand. “Voor de één draait het om nabijheid van dierbaren, voor de ander om een vertrouwde omgeving. Als mensen daar afstand van doen, duurt het langer voordat dat gevoel ontstaat.”

“Een vaak onderschat gevolg van verder weg verhuizen is de impact op het dagelijks leven,” stelt Cupido. “Mensen moeten hun routines opnieuw vormgeven in een andere woning en omgeving. Gedrag dat eerst vanzelf ging, vraagt tijdelijk meer bewuste aandacht.” Zeker wanneer een woning niet goed aansluit op hoe iemand wil leven, blijft dat aanpassingsproces langer doorgaan. “Dan ontstaat er een voortdurende laag van schakelen en bijsturing, wat energie kost en het gevoel van comfort vertraagt.”

De gevolgen van een verhuizing over grotere afstand verschillen per levensfase. Kinderen passen zich vaak sneller aan, al kunnen ook zij moeite hebben met het achterlaten van hun vertrouwde omgeving. Voor volwassenen speelt de context een grotere rol: “Hoe ouder mensen zijn, hoe sterker hun leven is verankerd in een vaste omgeving en sociaal netwerk,” zegt Cupido. “Juist dat maakt verhuizen over een grotere afstand ingrijpender, omdat je niet alleen een woning verlaat, maar ook een belangrijk deel van je dagelijks leven.”